Đại biểu Quốc hội tỉnh Vĩnh Long Thạch Phước Bình phát biểu.
Thảo luận về tình hình kinh tế - xã hội sáng 21/4 tại Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, đại biểu Thạch Phước Bình, Phó trưởng Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Vĩnh Long đã phân tích tiến trình cải cách chính sách tiền lương.
Theo đại biểu, việc điều chỉnh mức lương cơ sở không chỉ mang ý nghĩa kỹ thuật mà còn tác động trực tiếp đến động lực làm việc và chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức.
Trong những năm gần đây, Nhà nước đã điều chỉnh mức lương cơ sở từ 1,49 triệu đồng lên 1,8 triệu đồng, sau đó lên 2,34 triệu đồng/tháng và dự kiến tiếp tục tăng lên 2,53 triệu đồng từ ngày 01/07/2026. Tuy nhiên, đại biểu cho rằng vấn đề hiện nay không chỉ là tăng lương mà là mức tăng cần đủ để bảo đảm đời sống và tạo động lực phát triển.
Đánh giá về mức 2,53 triệu đồng/tháng, đại biểu Thạch Phước Bình nhận định đây là bước tăng hợp lý về mặt kỹ thuật nhưng chưa đủ mạnh để bảo đảm cuộc sống cho đa số người làm trong khu vực công.
Mức này tăng khoảng 8,12% so với mức 2,34 triệu đồng hiện hành, cao hơn lạm phát bình quân năm 2025 (3,63%) và CPI bình quân quý I/2026 (3,51%), đồng thời gần với mức tăng lương tối thiểu vùng năm 2026 của khu vực doanh nghiệp (khoảng 7,2%). Tuy nhiên, thực tế vẫn còn nhiều bất cập.
Theo đại biểu, mức lương dự kiến chưa đủ để người lao động khu vực công sống bằng lương, đặc biệt với người mới vào nghề và làm việc tại đô thị lớn. Một công chức mới với hệ số 1,86 chỉ đạt khoảng 4,7 triệu đồng/tháng trước khi trừ bảo hiểm, trong khi chi phí sinh hoạt tối thiểu tại đô thị phổ biến từ 6 - 7 triệu đồng/tháng.
Đại biểu cho rằng điều này cho thấy khoảng cách đáng kể giữa thu nhập và nhu cầu sống cơ bản, dẫn đến việc người lao động phải phụ thuộc vào nguồn thu nhập bổ sung, ảnh hưởng đến động lực làm việc và chất lượng cuộc sống.
Bên cạnh đó, so với khu vực doanh nghiệp, từ ngày 01/01/2026, lương tối thiểu vùng đã tăng lên mức từ 3,7 triệu đến 5,31 triệu đồng/tháng, bình quân khoảng 4,47 triệu đồng. Với mức lương cơ sở 2,53 triệu đồng, người có hệ số thấp chỉ nhỉnh hơn mức tối thiểu bình quân, còn người có hệ số 2,1 cũng chỉ tiệm cận mức vùng I.
Đại biểu cũng chỉ ra áp lực chi tiêu lớn khi trong năm 2025, nhiều nhóm chi phí thiết yếu tăng nhanh hơn CPI chung như nhà ở, điện, nước và vật liệu xây dựng tăng 8,3%, thuốc và dịch vụ y tế tăng 12,92%.
Các đại biểu tham dự phiên thảo luận.
Từ thực tiễn trên, đại biểu Thạch Phước Bình kiến nghị mức lương cơ sở từ 2,65 đến 2,7 triệu đồng/tháng, tương đương mức tăng khoảng 13 - 15% so với hiện hành.
Theo đại biểu, với mức này, người có hệ số 1,86 có thể đạt khoảng 4,9 - 5 triệu đồng/tháng, còn hệ số 2,1 đạt trên 5,5 triệu đồng/tháng. Mức tăng thêm 200.000 - 400.000 đồng so với phương án cũ có ý nghĩa rõ rệt đối với nhóm thu nhập thấp, giúp thu hẹp khoảng cách với khu vực doanh nghiệp.
Về đời sống và tâm lý, mức tăng này góp phần giảm phụ thuộc vào nguồn thu ngoài lương, tạo sự cải thiện rõ ràng về thu nhập, qua đó ổn định tâm lý và nâng cao động lực làm việc.
Đối với cân đối ngân sách, đại biểu cho rằng mức tăng 2,65 - 2,7 triệu đồng/tháng không tạo áp lực quá lớn nếu đi kèm với các giải pháp tinh giản biên chế, cơ cấu lại chi tiêu công và giảm các khoản chi kém hiệu quả.
Đại biểu Thạch Phước Bình cho rằng việc nâng lương cơ sở lên 2,53 triệu đồng là cần thiết nhưng chưa đủ, trong khi mức 2,65 - 2,7 triệu đồng/tháng sẽ là phương án phù hợp hơn, góp phần cải thiện thực chất đời sống và tạo nền tảng cho các bước cải cách tiếp theo.
